Xiva – Sharq durdonasi va tarix izlari shahri🌍 Sayohat & Yo‘nalishlar

Bu sahifada

10/14/2025

Xiva – Sharq durdonasi va tarix izlari shahri

Markaziy Osiyoning yuragida joylashgan qadimiy shaharlar orasida Xiva o‘zining boy tarixi, betakror me’moriy yodgorliklari va o‘ziga xos madaniy ruhi bilan ajralib turadi. Bu shahar — go‘yo vaqt to‘xtab qolgan, tarix har bir g‘ishtda, har bir minorada, har bir tor ko‘chada yashab turgandek tuyuladi.

🕰 Qadimiy tarix va afsonalar Tarixchilarning yozishicha, Xiva miloddan avvalgi asrlardayoq paydo bo‘lgan. Aytishlaricha, bu shaharni Nuh payg‘ambar avlodi Shom asos solgan emish. "Xivak" deb atalgan qadimiy quduq — shahar nomining manbai bo‘lib, hanuzgacha Ichan-Qal’a hududida saqlanib qolgan. Asrlar davomida Xiva Buyuk Ipak yo‘lining muhim markazlaridan biri bo‘lib, savdo, ilm-fan va san’at maskaniga aylangan. Ayniqsa, Xiva Xonligi davrida shahar yuksak darajada rivojlanib, ko‘plab madrasa, masjid va saroylar barpo etilgan.

🕌 Ichan-Qal’a – ochiq osmon ostidagi muzey Bugungi kunda Xiva markazidagi Ichan-Qal’a YuNESKOning Butunjahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan. Bu joy – o‘tmish va hozirgi zamon orasidagi ko‘prikdir. Shu yerda siz quyidagi me’moriy durdonalarni tomosha qilishingiz mumkin:

• Kalta Minor – balandligi tugallanmagan bo‘lishiga qaramay, o‘zining moviy koshinlari bilan shahar ramziga aylangan.

• Juma masjidi – 200 dan ortiq yog‘och ustunli noyob masjid.

• Ko‘hna Ark – xonlar saroyi va boshqaruv markazi.

• Pahlavon Mahmud maqbarasi – Xiva donishmand shoiri va pahlavonining xotirasiga bag‘ishlangan go‘zal ziyoratgoh.

✨ Xiva bugun Bugungi Xiva — qadimiy tarix bilan uyg‘unlashgan zamonaviy turizm markazi. Qal’a ichida joylashgan mehmonxonalar, milliy taomlar bilan xizmat qiluvchi choyxonalar, qo‘l mehnati mahsulotlari do‘konlari sayyohlarga haqiqiy Sharqona muhitni his etish imkonini beradi. Bahor va kuz mavsumlari Xivaga tashrif buyurish uchun eng qulay paytlar hisoblanadi — bu vaqtda shahar quyosh nuri, musiqa, va tarixiy ohanglar bilan to‘lib-toshadi.

🌍 Nega Xivaga borish kerak?

• YuNESKO meros ro‘yxatidagi noyob shahar manzarasi

• Ming yillik tarixni his etish imkoniyati • O‘zbek me’morchiligining eng go‘zal namunalarini tomosha qilish

• Mehmondo‘stlik va milliy madaniyatni yaqindan tanish

🧭 Xiva — bu faqat sayohat emas, bu vaqt bo‘ylab sayr. Har bir minorasi, har bir tor ko‘chasi sizni o‘tmishning sehrli dunyosiga olib kiradi.

Batafsil o'qish

Ko‘hna ark saroyi

📜 Tarix & Meros

Ko‘hna ark saroyi

Ko‘hna ark saroyi – Xivaning qadimiy qal’asi bo‘lib, Ichan-qal’adagi xon saroylaridan biridir. Qal’aning paydo bo‘lish tarixi Xiva shahri tarixi bilan chambarchas bog‘likdir. Ayrim tarixiy manbalarda qal’a va shahar qurilishi bir paytda boshlangan deb ko‘rsatilgan. Biroq Ark hududida hozir faqat XIX asrga oid bir necha bino saqlanib qolgan. Arkda xon va amaldorlarning uy joylari, davlat idoralari bilan bir qatorda ko‘rinishxona (salomxona, arzxona), zarbxona, yozgi va qishgi masjid, haram, aslahaxona, o‘q-dori tayyorlanadigan ustaxona, omborxona, oshxona, otxona, zindon va qo‘chqor urushtiradigan maxsus maydon ham bo‘lgan. Ko‘hna ark atamasi shaharda 1832-1838-yillarda yana shunday bir saroy Toshhovli bunyod etilgach qo‘llanila boshlangan. U qurilishi va tuzilishiga ko‘ra shahar ichidagi shaharni eslatadi. Bir tomoni Ichan qal’a devori va boshqa tomonlari maxsus devorlar bilan o‘rab olingan. Arkka faqat bitta yo‘ldan sharqiy darvozadan kiriladi. Uning hududi 1 gektardan ziyodroq maydonni egallab, to‘rtburchak shaklda (123x93 metr) qurilgan bo‘lib, baland qalin devor bilan o‘ralgan. Ko‘hna ark katta-kichik to‘rtta hovlidan tashkil topgan. Ko‘hna Arkning g‘arbiy qismidagi Oq Shayx bobo ko‘shki, rivoyatlarga ko‘ra, XIV asrda yashab o‘tgan Shayx Muxtor Valining qadamjosi bo‘lgan. Aytishlaricha, bu ko‘shkda oq yaktak kiygan mo‘ysafid chol yashagan ekan. Shuning uchun bu tepalik Oq Shayx bobo nomi bilan atalgan ekan. Aslida, bu tepalik  xon saroyining kuzatuv joyi bo‘lib, undan shahar atrofi yaqqol ko‘rinib turadi. Manzili: Xiva shahri, “Ichan-qal’a” MFY, A.Boltayev ko‘chasi

Fevral 27, 2026